در هر مرحله فقط یک عدد مهم است

آلیستر کرول و بنجامین یوسکوویتز در کتاب «لین آنالیتیکس» (Lean Analytics، سال ۲۰۱۳) مفهومی را مطرح کردند که به «یک شاخص که مهم است» یا همان OMTM معروف شد. منطقش سرراست است: تمرکز، منابع محدود می خواهد. تیمی که هم زمان دنبال ده هدف است، عملا دنبال هیچ هدفی نیست. وقتی یک عدد بالای همه باشد، هر بحث داخلی با یک پرسش حل می شود: «این کار آن عدد را بهتر می کند؟»

شاخص مهم، با مرحله عوض می شود

نکته ای که معمولا از قلم می افتد این است که «یک شاخص» ثابت نیست. کرول و یوسکوویتز عمر استارتاپ را به مراحل تقسیم می کنند و برای هر مرحله شاخص متفاوتی معنا پیدا می کند. در مرحله همدلی، این که آیا اصلا درد واقعی ای وجود دارد. در مرحله چسبندگی، این که کاربر برمی گردد یا نه. بعد سراغ واگیری می رویم: آیا کاربران، کاربر تازه می آورند؟ بعد درآمد و در آخر مقیاس. اشتباه رایج این است که تیم در مرحله چسبندگی، چشمش به عدد مرحله درآمد باشد و محصولی را که هنوز کسی دوستش ندارد، گران کند.

شاخص خوب چه شکلی است؟

نویسندگان برای شاخص خوب چند ویژگی فهرست می کنند که دو تای آن از بقیه مهم تر است. اول: نرخ یا نسبت باشد، نه عدد خام. نرخ بازگشت کاربر معنا دارد، اما تعداد کل کاربر فقط غرور می سازد چون همیشه رشد می کند و هیچ وقت خبر بدی نمی دهد. دوم: قابل مقایسه در زمان باشد تا بفهمی داری بهتر می شوی یا فقط بزرگ تر. شاخصی که این دو ویژگی را داشته باشد، هم به تصمیم وصل می شود و هم دروغ نمی گوید.

و یک قاعده فرهنگی هم هست: وقتی شاخص مرحله مشخص شد، باید جایی بنویسی که همه ببینند. بالای اسناد طراحی، اول جلسه هفتگی، کنار برد توسعه. شاخصی که فقط در ذهن مدیر محصول باشد، شاخص تیم نیست.

محک

اگر نمی توانی بگویی الان در کدام مرحله هستی، هیچ شاخصی، حتی شاخص درست، نمی تواند نجاتت بدهد.

سه گام عملی

• مرحله فعلی محصول را صادقانه نام ببر (همدلی، چسبندگی، واگیری، درآمد یا مقیاس) و با تیم روی همان یک مرحله توافق کن.
• یک شاخص نرخی برای همان مرحله انتخاب کن و آن را بالای هر جلسه و هر سند بنویس. بقیه عددها نقش زمینه دارند، نه هدف.
• هر فصل مرحله را دوباره ارزیابی کن. شاخصی که فصل قبل درست بود، امروز ممکن است دقیقا همان چیزی باشد که تیم را گمراه می کند.